Sau khi có kết luận chính thức từ phía cơ quan điều tra, ông Đoàn Văn Vươn sẽ được thay đổi tội danh…

Việc thay đổi tội danh thể hiện tính nghiêm minh của pháp luật

Ngay sau quyết định của Thủ tướng chính phủ về việc cần điều tra xử lý nhanh chóng những sai phạm của các cấp, các ngành liên quan đến vụ cưỡng chế, thu hồi đất Tiên Lãng; đồng thời xem xét các tình tiết giảm nhẹ cho bị can Đoàn Văn Vươn, nhiều luật sư đã lên tiếng. Phần lớn ý kiến từ phía các Luật sư đều cho rằng: nên thay đổi tội danh cho Đoàn Văn Vươn từ “giết người” sang “vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng” hoặc “Giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh”. Việc thay đổi tội danh sẽ thể hiện tính nghiêm minh của pháp luật và tính khoan hồng của Đảng và Nhà nước.

Ông Đoàn Văn Vươn và các bị can có thể được thay đổi tội danh sau khi cơ quan điều tra xem xét các tình tiết giảm nhẹ.

Theo luật sư Trần Vũ Hải (Đoàn luật sư TP.Hà Nội) thì. nếu lật lại lịch sử và sự việc được điều tra kỹ lưỡng thì ông Đoàn Văn Vươn vô tội, nếu có chăng chỉ là chống người thi hành công vụ ở mức thấp. Do lực lượng cưỡng chế sai nên việc ông Vươn nổ súng chỉ là để bảo vệ căn nhà của ông ấy.

Cũng bày tỏ quan điểm về vấn đề này, Luật sư Vi Văn Diện (Trưởng văn phòng luật sư Thiên Minh) cho rằng trong vụ này, cơ quan CSĐT TP Hải Phòng cần xem xét thật kỹ trong việc định tội danh đối với ông Đoàn Văn Vươn và những người trong gia đình. Theo đó, hành vi của ông Đoàn Văn Vươn nên chẳng chỉ bị cơ quan tiến hành tố tụng xem xét khởi tố, truy tố về tội “Giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh” theo Điều 95 Bộ luật Hình sự.

Bởi, nguyên nhân dẫn đến hành vi giết người là do ức chế, phẫn uất về mặt tâm lí. Hành động của Đoàn Văn Vươn xuất phát từ hành vi trái pháp luật nghiêm trọng của chính quyền Tiên Lãng (như kết luận của Thủ tướng).

Cùng quan điểm với hai Luật sư trên, Luật sư Trần Đình Triển (Trưởng văn phòng Luật sư Vì dân) phân tích: “Phải xem xét việc thu hồi đất để làm gì, nếu thu hồi để cho anh Đoàn Văn Vươn và Đoàn Văn Quý ký lại thì không việc gì phải thu hồi vì chỉ cần chuyển từ giao đất sang thuê đất là được để người ta tiếp tục đầu tư. Họ thu hồi như vậy là không minh bạch. Cho nên cần phải khởi tố vụ án vi phạm quy định về quản lý đất đai”.

Ông Triển cho biết thêm: “Nếu là chống người thi hành công vụ thì phải là thi hành đúng pháp luật thì mới xét đến là thi hành công vụ. Anh là công chức và anh được tổ chức vì để theo đúng pháp luật theo lợi ích của nhà nước thì đó mới là công vụ. Nếu việc này là trái pháp luật mà người ta chống lại anh về việc trái pháp luật thì đó không phải là chống lại người thi hành công vụ mà là bảo vệ lợi ích hợp pháp của họ”.

Theo Luật sư Trịnh Khắc Triệu – Nguyên Phó Viện trưởng Viện KSND TP.Hải Phòng, ông Đoàn Văn Vươn và các bị can khác sẽ được xem xét các tình tiết giảm nhẹ, sau đó sẽ xử lý tùy theo mức độ nghiêm trọng của vụ án. Cụ thể các tình tiết giảm nhẹ của ông Đoàn Văn Vươn và các bị can được vị Luật sư này đưa ra là: các bị can sẽ được áp dụng điểm d, Điều 46: "Phạm tội trong trường hợp bị kích động về tinh thần do hành vi trái pháp luật của người bị hại hoặc người khác gây ra"; được áp dụng điểm e "Phạm tội vì hoàn cảnh đặc biệt khó khăn mà không phải do tự mình gây ra". Các bị can đã thành khẩn khai báo nên còn được áp dụng thêm điểm p: "Người phạm tội thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải", điểm s "Người phạm tội là người có thành tích xuất sắc trong sản xuất, chiến đấu, học tập hoặc công tác". Ngoài ra, Đoàn Văn Vươn còn có thể được hưởng thêm tình tiết giảm nhẹ khác khi xem xét tới nhân thân tốt, đã từng đi bộ đội...

Hiện UBND TP Hải Phòng vẫn đang trong quá trình điều tra lại, thu thập, hoàn thiện hồ sơ. Sau khi có kết luận sau cùng từ phía cơ quan điều tra, ông Vươn mới có thể được thay đổi tội danh theo đúng tính chất, nguyên nhân, mức độ của vụ việc.

Ai sẽ bồi thường cho ông Đoàn Văn Vươn?

Ngoài việc thay đổi tội danh, vấn đề gia đình ông Vươn sẽ được đền bù như thế nào cũng là điều dư luận đặc biệt quan tâm.

Theo Luật sư Nguyễn Hồng Bách thì việc đền bù cho gia đình ông Vươn phải tính đến hai khối tài sản: Nhà ở và tài sản bị mất. Về nhà ở thì cơ quan tiến hành tố tụng sẽ tiến hành định giá tài sản dựa trên các dữ liệu là chứng cứ thu thập được về căn nhà, từ đó xác định giá trị để đền bù.

Về thủy sản bị đánh cắp mất thì đây là vấn đề còn đang tranh cãi. Phía chính quyền thì cho rằng gia đình ông Vươn đã thuê người đánh bắt trước khi bị cưỡng chế. Phía gia đình ông Vươn thì nói là bị người lạ vào đánh bắt mất. Đây là vấn đề đòi hỏi cần được cơ quan điều tra thu thập thêm các tài liệu chứng cứ. Cơ quan điều tra trong vụ án hủy hoại tài sản sẽ có trách nhiệm tìm kiếm thêm thông tin về vấn đề này.

Sau khi có kết quả chính thức từ cơ quan điều tra, cơ quan tiến hành tố tụng sẽ xem xét vụ án hình sự về tội hủy hoại tài sản cũng sẽ giải quyết luôn vấn đề dân sự, tức là xác định xem ai phải bồi thường cho gia đình ông Vươn bồi thường bao nhiêu tiền.

Khi được hỏi về vấn đề tiền bồi thường sẽ do ai trả Luật sư Bùi Đinh Ứng cho rằng: Tiền bồi thường sẽ được trích từ ngân sách Nhà nước để trả cho gia đình ông Vươn. Người thi hành công vụ đã gây ra thiệt hại cho gia đình ông Vươn có nghĩa vụ hoàn trả cho ngân sách Nhà nước một khoản tiền mà Nhà nước đã bồi thường cho người bị thiệt hại theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo quy định tại khoản 2 – Luật trách nhiệm bồi thường của Nhà nước.

Nhà và nhiều tài sản khác của ông Vươn sẽ được bồi thường sau khi có kết quả xác minh của cơ quan điều tra.

Nguyên tắc bồi thường trước hết là các bên tự thương lượng. Nếu thấy quyết định bồi thường của cơ quan Nhà nước không thỏa đáng, gia đình ông Vươn có quyền khởi kiện ra Tòa án để giải quyết theo thẩm quyền.

Như vậy, 5 ngày sau quyết định của Thủ tướng, việc điều tra lại từ đầu đang được tiến hành. Tuy nhiên, việc ông Đoàn Văn Vươn cùng các bị can sẽ được xét xử như thế nào, vấn đề bồi thường đến đâu và ai bồi thường vẫn là câu hỏi đang chờ đợi lời giải đáp từ phía cơ quan chức năng.