Gia đình tôi có 2 miếng đất đã được cấp sổ đỏ, cả 2 sổ đó đều đứng tên chồng tôi. Vừa qua do mâu thuẫn, gia đình chồng tôi và chồng tôi đã chuyển tên 1 mảnh đất sang cho ông bà nhưng tôi không đồng ý. Họ đã tìm cách chuyển nhượng mà không cho tôi biết. Được biết, đất đai là quyền của cả 2 vợ chồng, xin hỏi tôi có quyền được ngăn chặn? Giờ tôi phải làm sao? (Ngoc Ngat Tran)

Luật sư Nguyễn Văn Hậu trả lời:

Về quyền sử dụng đất (QSDĐ) của vợ chồng, Luật hôn nhân và gia đình quy định QSDĐ mà vợ chồng có được sau khi kết hôn là tài sản chung của vợ chồng. QSDĐ mà vợ hoặc chồng có được trước khi kết hôn, được thừa kế riêng chỉ là tài sản chung khi vợ chồng có thỏa thuận.

Do bạn không nói rõ QSDĐ trên có trước hay sau khi kết hôn nên có thể có hai trường hợp sau:

- Trường hợp QSDĐ có trước khi kết hôn mà hai vợ chồng bạn không có văn bản thỏa thuận đưa vào tài sản chung thì đó vẫn là tài sản riêng của chồng bạn.

Chồng bạn có quyền định đoạt đối với QSDĐ này trừ trường hợp thửa đất này được đưa vào sử dụng chung mà hoa lợi, lợi tức phát sinh từ thửa đất là nguồn sống duy nhất của gia đình thì việc định đoạt QSDĐ này phải được sự thỏa thuận của cả vợ và chồng (khoản 5 điều 33 Luật hôn nhân và gia đình).

- Trong trường hợp QSDĐ có sau khi kết hôn thì đó sẽ là tài sản chung của vợ chồng. Mặc dù trên sổ đỏ chỉ ghi tên của chồng bạn nhưng QSDĐ được tạo lập trong thời kỳ hôn nhân nên vẫn là tài sản chung của vợ chồng.

Nếu có tranh chấp đó là tài sản riêng thì chồng bạn phải chứng minh được đó là tài sản được tặng riêng, được thừa kế riêng hoặc được tạo lập từ khối tài sản riêng (theo hướng dẫn tại nghị quyết 02/2000/NQ-HĐTP ngày 23-12-2000 của Hội đồng thẩm phán TAND tối cao).

Nếu không chứng minh được tài sản riêng thì đó là tài sản chung, theo nguyên tắc việc xác lập, thực hiện và chấm dứt giao dịch dân sự liên quan đến tài sản chung có giá trị lớn hoặc là nguồn sống duy nhất của gia đình, việc dùng tài sản chung để đầu tư kinh doanh phải được vợ chồng bàn bạc, thỏa thuận, trừ tài sản chung đã được chia để đầu tư kinh doanh riêng (điều 28 Luật hôn nhân và gia đình).

Nay chồng bạn tự ý chuyển nhượng QSDĐ là tài sản chung của vợ chồng thì bạn có quyền làm đơn gửi đến UBND cấp xã nơi có đất để yêu cầu giải quyết tranh chấp về hợp đồng chuyển nhượng QSDĐ. Đồng thời bạn có thể gửi đơn đến UBND cấp huyện để yêu cầu áp dụng biện pháp ngăn chặn việc cấp giấy chứng nhận cho người nhận chuyển nhượng.

Nếu UBND cấp xã nơi có đất hòa giải không thành thì bạn có quyền khởi kiện ra TAND cấp huyện nơi có đất để được giải quyết.

(Luật sư NGUYỄN VĂN HẬU - www.legalvn.com)